Apodyktyczny i prowokujący charakter manifestu Przybyszewskiego

Podobnie jak Miriam, także Przybyszewski był przeciwny sztuce utylitarnej, będącej na usługach jakichś ideologii, propagującej czyjeś zasady moralne lub społeczne. Ponieważ sztuka jest najwyższą wartością, przeto dla artysty powinna ona być tylko celem, a zrealizować go będzie mógł wtedy, gdy podmiotem swej twórczości uczyni własną duszę i odsłoni ją w sposób szczery i prawdziwy. Dzięki temu ujawni ducha narodu i stanie się rewelatorem prawdy absolutnej.

Apodyktyczny i prowokujący charakter manifestu Przybyszewskiego, a przede wszystkim wąskie i antyspołeczne jego postulaty, nie zjednały mu zwolenników, ba, wywołały nawet krytyczne polemiki. Z czasem artykuł Confíteor stał się synonimem tego odłamu literatury, który odrywał się od aktualnych potrzeb narodowych.

Drugi rodzaj wystąpień programowych prezentują poglądy Przybyszewskiego zawarte w jego pracy Z psychologii jednostki twórczej, wydanej jeszcze w Berlinie w 1892 roku, oraz sądy trójki autorów: Wacława Nałkowskiego, Marii Komornickiej i Cezarego Jellenty, zawarte w książce Forpoczty (1895).

Leave a Reply

Kategorie Witryny