Author Archive

Obok tych filozofów należy wskazać

Obok tych filozofów należy wskazać specyficznie literackie pokrewieństwa tej prozy z takimi indywidualnościami, jak Marcel Proust i Rainer Maria Rilke – co się odnosi przede wszystkim do nurtu zwanego psychologizmem – a także Franz Kafka, którego twórczość ukazuje inny rodzaj stosunków między jednostką i zbiorowością w epoce instytucjonalizacji wartości. Wszystkie te zbieżności i pokrewieństwa nie objaśniają jednak olśnień poznawczych, jakie ta proza przynosi, powiedzieć można co najwyżej, że zjawienie się jej dorównuje stopniem odkrywczości manifestacjom nowatorów poetyckich okresu wcześniejszego. Jest niejako równoległym fenomenem w tej mierze, jakby dopiero teraz proza polska odnalazła te same, czy analogiczne, źródła twórczego pobudzenia.

Read the rest of this entry »

W końcowej fazie polskiego modernizmu

Ten synkretyzm różnych poetyk może najciekawsze innowacje spowodował w powieści, która w typowym modernistycznym wydaniu jest tworem bardziej nowoczesnym w porównaniu z jej pozytywistyczną wersją. Skomponowana jest bowiem z autonomicznych fragmentów (np. Ludzie bezdomni), a te z kolei z dramatycznych scen, obrazów spiętych liryczną struną. Narrator wszechwiedzący nie jest już dyktatorem akcji jak w powieści realistycznej, jego rola jest ograniczona na rzecz bohaterów utworu, sam jest jakby tylko jednym z nich. Informuje o podstawo-wych cechach bohaterów i organizuje niektóre zdarzenia fabularne. W powieści takiej stosunkowo dużo jest monologów lirycznych lub filozoficznych, wielkich symbolicznych scen i impresjonistycznych pejzaży. Skala stylistyczno-językowa ujęć duża – od środowiskowego żargonu, referatowego dyskursu, po intymne pamiętnikowe wyznania i malarskie opisy.

Read the rest of this entry »

Ofiarnictwo romantyczne

Ofiarnictwo romantyczne wydawało się z praktycznego punktu widzenia pozytywistów zasadą absurdalną i okrutną, co nie pomniejsza

słuszności poetyckiej metafory Słowackiego o „kamieniach rzucanych na szaniec”. Był to obronny szaniec narodowej kultury i niepodległości.

Ewolucji ulega poezja skamandrytów

Przytoczmy najważniejsze zjawiska poetyckie, które taką formułę przemian mogą uzasadniać. Pierwsze sygnały przesunięcia zainteresowań obserwujemy w Kwadrydze, grupie młodych poetów, którzy zaczęli wydawać w Warszawie pismo literackie pod tym właśnie tytułem w roku 1927. Artykuły tego pisma mówią o potrzebie wprowadzenia do poezji treści społecznych, o potrzebie zbliżenia się poetów do zagadnień życia zbiorowego i przypominają dwa wymowne i jakby zapomniane nazwiska tej tradycji: Norwida i Brzozowskiego. Mówią także o potrzebie przedyskutowania tradycji romantycznej, czyli inaczej rzecz ujmując – o obowiązku osadzenia nowej myśli literackiej w szerzej widzianych przemianach kultury, wprowadzają więc doświadczenia historii jako instancję odwoławczą dla zrozumienia tego, co aktualne.

Read the rest of this entry »

Comte

Comte programowo nie zajmował się metafizyką, teorią poznania, logiką i psychologią. Badając fakty zewnętrzne, przyznawał filozofii jedynie zadanie encyklopedyczne: zestawiania tego, do czego doszły w swych dociekaniach nauki szczegółowe.

Ostatecznym celem Comte’a było znalezienie doskonałego ustroju dla ludzkości. Filozofia pozytywna miała być środkiem, który wiedzie do osiągnięcia tego celu.

Read the rest of this entry »

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy