Dynamika przemian stylowych

Zjawiają się wreszcie nowe ugrupowania poetyckie i nowe wybitne nazwiska. Obok poetów Kwadrygi (Władysław Sebyła, Lucjan Szenwald, Stefan Flukowski, Stanisław Ryszard Dobrowolski, Konstanty Ildefons Gałczyński) grupa poetów wileńskich skupionych wokół pisma „Ża- gary” (Czesław Miłosz, Jerzy Zagórski, Aleksander Rymkiewicz), grupa tzw. „autentystów” skupiających się wokół pisma „Okolica Poetów” (Stanisław Czernik, Jan Bolesław Ożóg), na koniec nazwiska takie, jak Józef Czechowicz, Stanisław Piętak, Józef Łobodowski, Marian Czuchnowski i inne. Dorobek tych bardzo różnych poetów z dużym oporem poddaje się każdej próbie zbiorowego określenia. Można wszakże wskazać pewne tendencje znamienne dla okresu lat trzydziestych. Z jednej strony są to tendencje radykalno-społeczne szukające uzasadnienia w obserwacjach życia warstw upośledzonych, wydobywające konflikty i napięcia ideowo- -emocjonalne, zmierzające ku obrazowi społeczeństwa jako układu poprzedzielanego ostrymi i trwałymi sprzecznościami. Z drugiej strony są różne próby wyjścia poza doznanie empiryczne, uruchomienie materii czysto wyobraźniowej, fantastycznej lub onirycznej (Jerzy Kwiatkowski nazywa to wizjoneryzmem), nacechowanej z reguły pesymizmem lub aurą tragiczności, co owocuje m.in. znamiennym dla tych lat nurtem treściowo-emocjonalnym znanym jako katastrofizm.

Wszystkie trzy teoretycznie wyodrębnione płaszczyzny obserwacji zachowują tu swoje znaczenie. Pragnienie nobilitacji mas jest dla poetów równie istotnym motywem inspiracyjnym, jak rozpoznanie napięć polityczno-ideowych w łonie organizmu państwowego, żywe jest nadal przeświadczenie o rewolucjonizującej funkcji nowatorskiej poezji. Inne są wszakże sposoby operowania tym samym materiałem literackim, zjawia się mianowicie wrażliwość na to, co ukryte, podskórne, co zanurzone w historię, co głębiej uwikłane w procesy długiego trwania, co bywa osaczeniem i zagrożeniem dla jednostek i grup, co się nie daje, krótko mówiąc, rozpoznać w akcie doznania momentalnego.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy