Literatura

Literatura ponadto odzyskała dawne wieszcze posłannictwo’ stając się dzięki temu narodowym spoiwem. Sprzyjały temu wielkie romantyczne wydarzenia: setna rocznica urodzin dwóch wieszczów – Mickiewicza i Słowackiego. Prochy pierwszego udało się sprowadzić na Wawel (1890) i wybudować mu dwa pomniki – w Warszawie i Krakowie, przed drugim natomiast zamknięto wówczas bramy królewskiej katedry, a zaczęto wyszukiwać coraz to nowe uroczyska w Tatrach na grobowiec. Posypały się zbiorowe wydania ich dzieł i powstały liczne naukowe opracowania. Pierwszemu dziesięcioleciu Młodej Polski patronowała poezja czynu Mickiewicza, poety pielgrzyma i narodowego proroka – takim przedstawił go Górski w poemacie Monsalwat (1908). Drugiemu dziesięcioleciu – kwiecisty estetyzm poezji twórcy Króla-Ducha, poematu traktowanego wówczas jako wykładnia narodowej filozofii. Między te dwa przeciwne słońca wieszczów wkroczył Norwid w 1904 roku, kiedy to Zenon Prze-smycki (Miriam) na łamach „Chimery” rozpoczął publikację zapomnianych utworów tego „wyklętego” dotąd poety, a którego mistyczną filozofię i symboliczną poetykę oraz pionierskie poglądy na rolę sztuki ludowej uznano za rewelację. Pierwowzorem modernistycznych bohaterów stali się ich romantyczni poprzednicy, skłóceni ze światem indywidualiści, z tą tylko różnicą, że teraz byli nimi nie tyle uczestnicy walk narodowowyzwoleńczych, lecz sami artyści, „nadludzie”, dokonujący wiwisekcji własnej duszy. Podobnie też jak w romantyzmie, zaczął dominować w utworach liryzm, a swoboda w stosowaniu konwencji i gatunków stała się prawie zasadą.

Nazywano jeszcze sporadycznie omawiany okres, częściej w krajach europejskich niż u nas, terminami głównych wówczas kierunków lite- racko-artystycznych: symbolizmem lub impresjonizmem. Kierunki te już w kategoriach ściśle literackich zostaną omówione w dalszej części rozdziału, wtedy zatem ujawnią się właściwości epoki w wymiarze estetycznym.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy