Młodopolskie zainteresowanie wsią

Młodopolskie zainteresowanie wsią wywołały nie tylko kulturowo- -polityczne względy. Była to równocześnie uciećzka ze znienawidzonego miasta, traktowanego wówczas jako siedlisko wszelkiego zła, zabijające ludzką indywidualność, oraz jako teren egzystencji mieszczucha- -filistra. Ponadto robotnicze dzielnice miejskie, ówczesne slumsy, pozbawione elementarnych urządzeń komunalnych i higienicznych (np. ulica Ciepła i Krochmalna w Ludziach bezdomnych), stały się obszarami chorób, fizycznego i duchowego skarlenia człowieka. Dlatego eks-ponowanie w utworach tematyki wiejskiej było wyrazem nie tylko zde-mokratyzowania literatury, wskazywania źródeł naszego odrodzenia, ale było zachętą do wyjazdów na wieś, do korzystania z jej wielorakich walorów – klimatu, krajobrazu, sztuki, ludzkiej życzliwości.

Krajobraz traktowano jako wyższą kategorię piękna, a tym samym jako niezbędny czynnik uszlachetniania duszy. Następuje wówczas ogromny rozwój turystyki w rejony górskie, a to z kolei zapoczątkowało w naszej kulturze regionalizm podhalański.

Tatry w sztuce i literaturze młodopolskiej przemianowane zostały w patetycznym stylu na „kościół polskiej ziemi” (Miciński) urządzano do nich patriotyczne pielgrzymki, albowiem dla wielu stanowiły „swobody ołtarze” (Nowicki) i katharsis, gdyż oczyszczały z zaborczego poniżenia i osobistych życiowych przewin. Tatrzańska góralszczyzna wraz z całym światem legend, mitów, heroicznych przygód, gwarą i sztuką stała się jakąś egzotyczną krainą dla pisarzy i artystów, którzy transponowali jej motywy do swoich utworów. W ten sposób powstała tatrzańska szkoła literacka, boć prawie wszyscy twórcy Młodej Polski eksponowali ten region w swoich dziełach, a najwięcej Tetmajer, Witkiewicz, Miciński, Nowicki, Kasprowicz i Strug. Zaś wyrazem młodopolskiego antyurbanizmu było przekształcenie letniskowej wioski Zakopane w rodzaj ponadzaborowej duchowej stolicy Polski. Powstała tam bowiem korzystna atmosfera do swobodnej wymiany myśli, twórczości artystycznej i działalności społeczno-politycznej. Toteż zbiegały się tam nici rozlicznych działań, łączące ze sobą wszystkie zabory w jedno wszechpolskie ognisko.

Leave a Reply

Kategorie Witryny
Reklamy