Naturalizm

Naturalizm zrobił zaskakującą karierę w okresie Młodej Polski. Nigdzie w Europie nie udało mu się tak jak u nas być łącznikiem między pozytywizmem a modernizmem, a z kolei wśród modernistycznych prądów zadziwiająco współżył on ze sprzecznymi założeniami par- nasizmu, symbolizmu, impresjonizmu, a nawet ekspresjonizmu. Swój rodowód wywodził przecież, o czym była mowa w poprzednim rozdziale o pozytywizmie, z socjologicznych nauk Hipolita Taine’a i z przyrodniczych twierdzeń Karola Darwina, a więc z materialistycznego podłoża, a mimo to rzadko wchodził w kolizje ze skrajnie idealistycznymi teoriami modernizmu. W Młodej Polsce w dalszym ciągu nie rezygnował naturalizm z ambicji naukowych, prawami przyrody tłumaczył istotę człowieczeństwa, mozolił się nadal drobiazgowym opisywaniem rzeczywistości, aż popadał nieraz w zwykłą inwentaryzację nazywano go też pogardliwie stylem mimetycznym, bowiem pisarze biernie kopiowali fakty, unikając wszelkich kreacyjnych zabiegów. Przyczyny tak dużej żywotności tego kierunku były wielorakie.

Po pierwsze, propagatorami naturalizmu na dużą skalę była grupa pisarzy związana z pismem „Wędrowiec” – Antoni Sygietyński, Adolf Dygasiński i Stanisław Witkiewicz, którzy nie tylko tłumaczyli filozofów francuskich, ale i pisywali utwory według założeń tego kierunku. Szczytowy moment jego rozwoju przypada na lata dziewięćdziesiąte XIX wieku, a więc w okresie szczytowej twórczości młodopolskiego pokolenia, które wiele jego postulatów przejęło do swojego programu.

Po drugie, społeczne założenia naturalizmu – jak wprowadzenie bohatera zbiorowego, malowanie demaskatorskich obrazów krzywdy społecznej, walka O’ byt proletariatu – stały się ważnym elementem młodopolskiej literatury zaangażowanej, natomiast kult instynktów, biologiza- cja miłości – to filozoficzna podstawa twórczości spod znaku Przybyszewskiego. Zatem oba ideowe skrzydła Młodej Polski znalazły w naturalizmie swojego sprzymierzeńca.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy