Nauka

Ewolucji ulega poezja skamandrytów

Przytoczmy najważniejsze zjawiska poetyckie, które taką formułę przemian mogą uzasadniać. Pierwsze sygnały przesunięcia zainteresowań obserwujemy w Kwadrydze, grupie młodych poetów, którzy zaczęli wydawać w Warszawie pismo literackie pod tym właśnie tytułem w roku 1927. Artykuły tego pisma mówią o potrzebie wprowadzenia do poezji treści społecznych, o potrzebie zbliżenia się poetów do zagadnień życia zbiorowego i przypominają dwa wymowne i jakby zapomniane nazwiska tej tradycji: Norwida i Brzozowskiego. Mówią także o potrzebie przedyskutowania tradycji romantycznej, czyli inaczej rzecz ujmując – o obowiązku osadzenia nowej myśli literackiej w szerzej widzianych przemianach kultury, wprowadzają więc doświadczenia historii jako instancję odwoławczą dla zrozumienia tego, co aktualne.

Read the rest of this entry »

Comte

Comte programowo nie zajmował się metafizyką, teorią poznania, logiką i psychologią. Badając fakty zewnętrzne, przyznawał filozofii jedynie zadanie encyklopedyczne: zestawiania tego, do czego doszły w swych dociekaniach nauki szczegółowe.

Ostatecznym celem Comte’a było znalezienie doskonałego ustroju dla ludzkości. Filozofia pozytywna miała być środkiem, który wiedzie do osiągnięcia tego celu.

Read the rest of this entry »

Podstawowa konsekwencja społeczna

Podstawową konsekwencją społeczną kryzysu ekonomicznego ziemiaństwa było kształtowanie się inteligencji pochodzenia szlacheckiego, a więc tej grupy społecznej, która przez wiele lat miała tworzyć kulturę narodu (np. wśród literatów pokolenia po 1864 roku 50% pochodziło ze szlachty). Trzeba tu stwierdzić, że fakt, iż polska inteligencja w dużym procencie wywodziła się ze szlachty, a nie z mieszczaństwa, stanowił wielu specyficznych właściwościach polskiego społeczeństwa. Wymieńmy jedną z nich: tradycja ziemiańska urabiała mentalność polskiej inteligencji, mimo że od dawna nie miała ona związku z ziemią. Widać to w literaturze, w kodeksie obyczajowym, w kulcie określonych tradycji

Read the rest of this entry »

Praca od podstaw

Praca od podstaw była zakrojona na szeroką skalę. Należało więc podnieść poziom ogólnej oświaty tych zaniedbanych warstw społecznych, należało pracować nad ich narodową i społeczną świadomością, nale^ żało wreszcie zmienić stosunek społeczeństwa do tych warstw, które do tej pory traktowane były jako „niższe”, a więc rzekomo nie odgrywające istotnej roli w życiu społeczeństwa. Równało się to konieczności przebudowy sposobu pojmowania społecznej roli i funkcji pracy w ogóle, a pracy tak zwanej codziennej, nieefektownej, w szczególności. Notabene propaganda szacunku dla codziennej pracy, tej szarej i zwykłej, była połączona z kolejną próbą przeciwstawienia się romantycznej tradycji, głównie zaś tej, która mocno zakorzeniła w społecznej opinii kult dla wysiłku indywidualnego, heroicznego, dla indywidualnych czynów niezwykłych, nadludzkich. Działalność wychowawcza pozytywistów zmierzała do wpojenia w społeczeństwo przekonania, że liczą się przede wszystkim czyny i dokonania małe, codzienne, sumujące się jednak w wielkie, pod warunkiem, że są systematyczne i długofalowe. Pozytywiści polemizowali z uwielbieniem dla herosów na rzecz szacunku dla mrówczego wysiłku tych wszystkich, którzy w nieefektownym trudzie kształtują codzienność i stwarzają mocne podwaliny pod przyszłość.

Read the rest of this entry »

Litwa

Litwa została przyłączona do Rosji, a rządy Murawiewa charakteryzowały się tam szczególnym okrucieństwem i bezwzględnością. Dobra tych, którzy brali udział w powstaniu, były konfiskowane, całe zaścianki szlacheckie niszczone, palone, mieszkańcy zsyłani na Sybir. Ci, którym nie udowodniono udziału w powstaniu, ale których o to podejrzewano, zostali zmuszeni do sprzedania Rosjanom swoich majątków w ciągu dwóch lat. Kraj obłożono wysokimi kontrybucjami.

Read the rest of this entry »

Kategorie Witryny
Reklamy