Okres w sensie historycznym

Okres w sensie historycznym (nowe państwo i jego społeczeństwo), jak i w sensie poznawczym (jako domagająca się innego sposobu poznawania rzeczywistość). Wszystko stało się inne, a więc inna być musi literatura – i to zaraz, bez oglądania się na przeszłość i bez dociekań na temat przyszłości. Jest to więc krótki okres o wyraźnie osłabionym odczuciu problematyki historiozoficznej, a równocześnie okres, kiedy pisarz zawzięcie pragnie dotrzymać kroku aktualności, ma zatem poczucie momentu historycznego, uznaje go jednak za odrębny i swoisty, nie sugerujący więc porównań ani refleksji sceptycznych. Ten właśnie moment literatura chce przeniknąć, uchwycić stany, uchwycić doraźnie konkretne sytuacje. To, co historyczne, uchwycić w chwili stawania się, jako zjawisko rodzące się w naszych oczach, i w tym właśnie stanie najciekawsze.

Trzy wyodrębnione wcześniej łańcuchy zjawisk wspierają to nastawienie pisarzy. Bardzo silnie działa wspomnienie wojny i jej groźnej „nowości”, co rodzi bunt przeciw militaryzmowi i co się wiąże z rozbudzonymi nastrojami rewolucyjnymi, z hasłami plebejskimi, ze wspomnianą już „nobilitacją tłumu”, z przejawami anarchizmu. Ale równie silnie działa fakt niepodległości państwowej, pozwalającej rządzić się samo-dzielnie, stawiać wymagania, domagać się, i to natychmiast, wartości i dóbr, ponieważ są one w zasięgu możliwości.

Leave a Reply

Kategorie Witryny