Pozytywizm

Genealogia polskiego pozytywizmu, czas trwania epoki i jej nazwa. Okres przypadający w dziejach literatury polskiej na lata po upadku powstania styczniowego, zamykany przez badaczy umowną datą roku 1891 (wypadały wtedy debiuty pisarzy, którzy metrykalnie należą już do pokolenia twórców tzw. Młodej Polski), zwykło się nazywać pozytywizmem lub, gdy mowa przede wszystkim o tendencjach charakterystycznych dla sztuki, okresem realizmu.

Proces historycznoliteracki jest zjawiskiem ciągłym periodyzacja literatury musi zatem opierać się, jak twierdzi Henryk Markiewicz w rozprawie Próba periodyzacji nowożytnej literatury polskiej (Przekroje i zbliżenia), jedynie na wskazywaniu punktów zwrotnych zamykających lub otwierających nowe etapy w nieustannie trwającym jej rozwoju. Przyjmując za badaczem definicję okresu literackiego jako ,,[…] odcinek dziejów, w którym występuje swoisty, lecz zmienny co do stosunku sił układ prądów literackich”, zgodzić się wypada, że granicę między okresami stanowi wejście w fazę ofensywną „[…] przynajmniej jednego z nowych prądów literackich, odbywających mniej więcej równoległą drogę rozwojową. […] Granica ta zazwyczaj przypada na moment, gdy prądy wcześniejsze przechodzą w fazę późną, ale jeszcze produktywną, przynoszącą nieraz wybitne osiągnięcia”.

Warto więc pamiętać, że jednocześnie z romantyzmem rozwijał się prąd zwany przez Markiewicza protorealizmem. Charakterystycznymi dziełami literackimi tego prądu, opartego na respektowaniu tak zwanej fikcji realnej, były na przykład powieści Korzeniowskiego (Kollokacja, Spekulant i inne). Prąd ten rozkwitł bujnie po roku 1848 i stał się wtedy jakby bardziej popularny i powszechny niż romantyzm.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy