Radykalniejszy program społeczny

Założona w roku 1887 w Szwajcarii z inicjatywy znanego pisarza Zygmunta Miłkowskiego (T.T. Jeża) Liga Polska stawiała sobie za cel „skupianie wszystkich sił narodowych w celu odzyskania niepodległości w granicach przedrozbiorowych na podstawie federacyjnej”. Następne przekształcenia tej partii w Ligę Narodową i wreszcie w Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne (1897) uwsteczniły jej program, głosiła bo- wiem hasło ugody klasowej w interesie kraju jej przywódca Roman Dmowski postulował wymuszanie tylko ustępstw na caracie i taką też politykę zaprezentował podczas rewolucji 1905 roku. Szermowanie narodowymi hasłami i nawiązanie łączności z masami chłopskimi zjednało temu stronnictwu wielu pisarzy, jak Zdzisława Dębickiego’, Jana Kasprowicza, Jana Augusta Kisielewskiego, Józefa Weyssenhoffa i innych.

Radykalniejszy program społeczny i polityczny miała Polska Partia Socjalistyczna, powstała w roku 1892. Zakładał on utworzenie niepodległej „rzeczypospolitej demokratycznej” oraz „stopniowe uspołecznienie wsi, narzędzi produkcji i środków komunikacji”. Ponieważ dominował w tej partii nurt reformistyczny i nacjonalistyczny, wobec tego w roku 1906 skrzydło radykalne partii wyodrębniło się. Natomiast prawicowy odłam — tzw. PPS-Frakcja Rewolucyjna pod przywództwem Józefa Piłsudskiego – postawił sobie za cel walkę zbrojną o niepodległość u boku państw centralnych. W ten sposób szef tej partii i późniejszy komendant jej zbrojnych organizacji stał się uosobieniem romantycznego wodza, przybliżającego nowemu pokoleniu idee narodowych powstań z pierwszej połowy XIX wieku. Jego chwytliwe hasła społeczne i polityczne, które w zdecydowany sposób przeciwstawiały się pozytywistycznej bierności, zjednały mu także sporą część pisarzy. Popierali go między innymi Gustaw Daniłowski, Benedykt Hertz, Franciszek Mirandola, Andrzej Strug, Stanisław Witkiewicz i Jerzy Żuławski.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy