Rozwój realistycznej literatury

Wypada tu przypomnieć proponowaną także przez Markiewicza definicję prądu, którą będziemy się w niniejszym studium posługiwać. Prąd to „[…] ewoluujący kompleks cech ideowych, cech świata przedstawionego oraz cech gatunkowo-kompozycyjnych i językowych występujących w czasowo jednorodnym zbiorze utworów określonej literatury”.

Rozwój realistycznej literatury w tej fazie romantyzmu szedł w parze z rozwojem postaw światopoglądowych uzasadniających sympatię dla realizmu. Badacze wymieniają liczne nazwiska i dzieła z lat 1831- 1864 świadczące o istnieniu dającego się wyodrębnić nurtu myśli opartej na przesłankach empiryzmu i racjonalizmu (np. Barbara Skarga Narodziny pozytywizmu polskiego 1831-1864). Michał Wiszniewski, Adrian Krzyżanowski i Dominik Szulc, a także Karol Hoffman głosili przed rokiem 1864 odmienne od powszechnie akceptowanych poglądy, które można streścić w następujących punktach (za B. Skargą):

– 1. Wiedza powinna ograniczyć się do badania faktów i praw nimi rządzących. Dociekanie istoty rzeczy (problemy metafizyczne) jest pozbawione jakiegokolwiek sensu.

– 2. Podstawową metodą badawczą jest doświadczenie i obserwacja.

– 3. Filozofia to nauka ogólna o świecie oparta na wynikach dociekań nauk szczegółowych.

– 4. Człowiek stanowi część przyrody i podlega tym samym, co ona prawom. Nauki przyrodnicze to nauki podstawowe, odkrywające prawa rządzące światem.

– 5. Nauka powinna służyć udoskonalaniu życia ludzkiego.

– 6. Rozwój produkcji (przemysłu) to warunek dobrobytu.

– 7. Konieczne są reformy socjalne, przede wszystkim uwłaszczenie chłopów. Pojęcie ładu społecznego implikuje solidarność społeczną.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy