W rezultacie przełomu w widzeniu świata

Zanim jednak do tego dojdzie, poglądy i praktyka naturalistów oddziałują uzdrawiająco na sztukę podporządkowaną tendencji, uczą nowego widzenia świata, podsuwają nowe techniki artystyczne jego ujmowania, poszerzają znacznie krąg tematycznych zainteresowań. W sumie naturalizm stanowi kres literatury i sztuki tendencyjnej, początek nowego etapu.

Jedną z istotnych cech tego etapu będzie przesunięcie punktu ciężkości z walorów poznawczych dzieła sztuki na jego walory artystyczne. Formuła „nie co, ale jak” zaproponowana przez Stanisława Witkiewicza stwarza szansę, a nawet narzuca konieczność traktowania dzieła sztuki – utworu literackiego – nie jako źródła wiedzy o świecie porównywalnej z artykułem publicystycznym czy dziełem uczonego, lecz jako dzieła mającego prócz walorów poznawczych przede wszystkim także wartości artystyczne. Co więcej: postulat oceniania dzieł sztuki zgodnie z kryteriami estetycznymi, a nie kryteriami moralnymi, politycznymi, społecznymi czy patriotycznymi wydaje się wyraźnym przesunięciem ku ocenie dzieła sztuki jako tworu o wartościach autonomicznych.

W rezultacie przełomu w widzeniu świata, nie tylko na skutek kryzysu pozytywistycznej doktryny, lecz niewątpliwie także na skutek zapoznania się z teorią i praktyką literatury naturalistycznej, dokonuje się w dorobku pisarskim polskiego pozytywizmu odwrót od tendencji na rzecz pogłębionej, wielostronnej i wieloaspektowej wizji świata, powstają najwybitniejsze dzieła epoki, dzieła dojrzałego realizmu.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy