Znaczenie podstawowe miała tu filozofia Henri Bergsona

Znaczenie podstawowe miała tu filozofia Henri Bergsona, myśliciela francuskiego (1859-1941). Poglądy Bergsona wywarły wielki wpływ na literaturę europejską pierwszej ćwierci naszego wieku. Dawały one bowiem uzasadnienie każdej manifestacji artystycznej odrębności, każdej próbie wyrwania się z norm estetycznych czy konwencji, więcej, sugerowały one, że poczucie wolności twórczej – to właśnie sprzymierzenie się z irracjonalnym pędem życia, że więc powołaniem artysty czy pisarza staje się dawanie wyrazu temu, co nie nazwane jeszcze, ukryte, zepchnięte przez intelekt, twórcze, niepodległe i „dzikie”. Nie w przystosowaniu się do konwencji, ale w obaleniu nawyków i gustów, w twórczym wyzwaniu rzuconym opinii społecznej leży istota aktu twórczego. Dodajmy na koniec, że niektóre istotne elementy filozofii Bergsona zdradzają wyraźne pokrewieństwo z ukształtowaną na gruncie niemieckim, zapoczątkowaną przez antypozytywistów, a rozwiniętą przez Fryderyka Nietzschego i filozofów późniejszych tzw. „filozofią życia”. Filozofia ta głosiła, że podstawową wartością, dającą sankcję teoriom i nakazom moralnym, jest „życie” jako fakt pierwotny w stosunku do wszelkich roszczeń rozumu czy z rozumu wywiedzionych ideologii. Wspólnym pierwiastkiem było tu nastawienie irracjonalistyczne.

Drugim ważnym zjawiskiem przygotowującym ową rewolucję środków artystycznych była filozofia Benedetta Crocego. Benedetto Croce (1866-1952), podobnie jak Bergson, opowiadał się za prymatem intuicji i czystych pojęć filozoficznych. Ale dla niego istotne było to, że intuicja właśnie jest dziedziną piękna i estetyki, że estetyka staje się w ten sposób jakby „pierwszym planem” filozofii.

Leave a Reply

Reklamy
    System reklamy Test
Kategorie Witryny
Reklamy